Sovyetler Birliği’nin son lideri Mihail Gorbaçov 91 yaşında öldü

Gorbaçov

Kaynak, Getty Images

Sovyetler Birliği’nin son lideri Mihail Gorbaçov, 91 yaşında Moskova’da tedavi görmüş olduğu hastanede yaşamını yitirdi. Gorbaçov’un perestroyka (tekrardan yapılanma) ve glasnost (açıklık) adını verdiği düzeltim emekleri Soğuk Harp’ı bitirmiş fakat bu reformlar Sovyetler Birliği Komünist Partisi’nin ülkede politik üstünlüğünü kaybetmesine ve sonrasında da Sovyetler Birliği’nin dağılmasına niçin olmuştu.

Mihail Gorbaçov, ABD ile silahsızlanma anlaşmaları imzalayıp, İkinci Dünya Savaşı’nın arkasından Avrupa’yı bölen Demir Perde’yi kaldırmak için Batılı güçlerle ortaklık yapmıştı.

Gorbaçov demokrasi yanlısı gösteriler 1989’da Doğu Avrupa’daki Demir Perde ülkelerini sardığında, seleflerinin tersine güç kullanmamıştı.

Sadece gösteriler sonucu 15 Sovyet cumhuriyeti bağımsızlık istemiş ve Sovyetler Birliği sonraki iki yılda kaotik şekilde dağılmıştı.

Gorbaçov 1985’te 54 yaşlarındayken Komünist Parti Genel Sekreteri olduğunda, sistemi kısıtlı siyasal ve ekonomik reformlarla tekrardan canlandırmaya çalışmış sadece yapmış olduğu reformlar kontrolden çıkmıştı.

Glastnost politikası Litvanya, Letonya ve Estonya benzer biçimde Baltık cumhuriyetlerinde ve sonrasında öteki bölgelerde bağımsızlık yanlısı milliyetçileri cesaretlendirmişti.

Birçok Rus, yapmış olduğu reformlardan sonrasında yaşanmış olan kaostan sonrasında Gorbaçov’u affetmedi.

30 Haziran’da hastanede Gorbaçov’u ziyaret eden liberal ekonomist Ruslan Grinberg onun için, “Hepimize özgürlüklerimizi verdi fakat biz onunla ne yapacağımızı bilmiyorduk” demişti.

Guterres: Yorulmaz bir sulh yanlısıydı

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, eski Sovyet liderinin ölümünün arkasından bir izahat yayımladı.

Guterres, Gorbaçov’un “tarihin akışını değiştiren emsalsiz bir devlet adamı” bulunduğunu kaydetti:

“Soğuk Harp’ın sonunu getirmek için herkesten daha oldukca uğraştı. Dünya, küresel bir lideri ve yorulmaz bir sulh yanlısını yitirdi.”

‘Yürekli bir reformcuydu’

Avrupa Birliği ülkelerinin liderlerinden Gorbaçov’un ölümü üstüne mesajlar yayımlandı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Twitter’da paylaşmış olduğu taziye mesajında, “Mihail Gorbaçov güvenilir ve saygıdeğer bir liderdi. Soğuk Harp’ın bitmesinde mühim bir rol oynadı ve Demir Perde’yi indirdi. Özgür bir Avrupa’nın yolunu döşedi” dedi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “Gorbaçov’un Avrupa’da barışa olan bağlılığı ortak tarihimizi değiştirdi” dedi.

Avusturya Başbakanı Karl Nehammer, 91 yaşında ölen eski Sovyet liderinin “Doğu ile Batı arasındaki yakınlaşmaya biçim verdiğini” kaydetti.

Hollanda Başbakanı Mark Rutte ise “yürekli bir reformcu” olarak Gorbaçov’u andı.

Yoruma kapalı.