İsrail, Batı Şeria’ya giden yabancılardan ‘romantik ilişki’ bildirimi istemekten vazgeçti

Yolande Knell | BBC News, Kudüs

Çiçekçi önünde bir genç kadın

Kaynak, Getty Images

İsrail, işgal altında tuttuğu Batı Şeria’yı ziyaret eden yabancıların, Filistinlilerle “duygusal ilişkilerini” 30 gün içinde bildirmesini öngören tartışmalı düzenlemeden vazgeçti.

Batı Şeria’da yaşayan, yaşamak ya da ziyaret etmek isteyen yabancıların doğal olarak olduğu kurallarda meydana getirilen son değişimlerle ek olarak ülke dışından üniversite öğretim üyeleri ve öğrencilere konulmuş olan kota da kaldırıldı.

Filistin Özerk Yönetimi Başbakanı Muhammed İştiyye, İsrail’in güvenlik gerekçelerine dayandırdığı yeni gezi kısıtlamalarını “ırkçı adımlar” diye vasıflandırdı.

ABD’nin İsrail Büyükelçisi Tom Nides da Twitter mesajında açıklanan protokollerle ilgili kaygıları bulunduğunu ve İsrail hükümetiyle “kıran kırana görüşme” yürüttüğünü yazdı.

Daha ilkin Avrupalı diplomatlar da kaygılarını en üst düzeyde İsrail makamlarına ilettiklerini açıklamışlardı.

Filistin Başbakanı İştiyye, ABD ve Avrupa Birliği’ni yeni gezi kurallarının daha da değişmesi için baskı halletmeye çağırdı.

Yeni kurallar Filistinlilerle evli binlerce yabancıyı, ülke haricinde yaşayan Filistinlileri, iş insanları, akademisyenler ve gönüllü kuruluşların mensuplarının gezi özgürlüğünü etkiliyor.

İsrail Müdafa Bakanlığı’nın Batı Şeria’daki sivil düzenlemelerle ilgilenen Filistin İşleri Dairesi’nden adının açıklanmasını istemeyen üst düzey bir yetkili bana yeni düzenlemelerin “yabancıların rahat etmesi için” yapıldığını ve daha uzun soluklu vizeler verilmesine olanak tanıyacağını söylemiş oldu.

Batı Şeria İsrail sınır kontrolleri

Kaynak, Getty Images

İtirazlar ve meydana getirilen değişimler

İsrail, Filistinlilerin yaşamış olduğu Batı Şeria’yı 1967 Arap-İsrail Savaşı esnasında Ürdün’den ilhak etti ve hala da işgal etmeyi sürdürüyor.

Şubat ayında, İsrail Müdafa Bakanlığı’nın Filistin İşleri Dairesi, işgal altındaki Batı Şeria’ya yabancıların giriş çıkışlarını düzenleyen dört sayfalık kuralların yerini almak suretiyle uzun bir yeni protokol yayımladı.

Belge İsrail’in İncil’de geçen adıyla “Yahudiye ve Samiriye” diyebahsettiği Batı Şeria’ya “Yabancıların giriş ve kalma işlemleri” adını taşıyordu.

Fakat İsrail Yüksek Mahkemesi’ne verilen itiraz dilekçeleri sebebiyle kuralların yürürlüğe girişi gecikti.

Güncellenen son olarak halinde belge taslağından, Batı Şeria’da bir Filistinli ile gönül ilişkisi geliştiren yabancıların bunu bir ay içinde İsrail makamlarına yazılı olarak bildirmesi kuralı çıkarıldı.

Gözden geçirilmiş yeni taslak belgede öğretmenler ve doktorların emek verme ve kalma izinleri için yeni kategoriler eklenirken, Batı Şeria’ya girebilecek öğretim üyesi sayısına getirilen 100, üniversite talebesi sayısına konulmuş olan 150 limiti kaldırıldı.

Son taslak ek olarak yabancılara verilen vize süresinin 90 günden 180 güne uzatılmasına olanak veriyor.

Bunların haricinde -artık tümü İsrail ile diplomatik ilişkisi bulunan- Ürdün, Mısır, Bahreyn, Cenup Sudan ve Fas vatandaşlarına da Batı Şeria’ya giriş başvurusu imkanı veriyor. Bu ülkelerin vatandaşları daha ilkin işgal altındaki bölgelere giremiyordu.

Bu yumuşatıcı değişikliklere karşın ABD büyükelçisi Tom Nides, Filistin bilimsel nitelikli kurumlarının davet etmiş olduğu akademisyenlerin Batı Şeriya’ya giriş hakkına haiz olup olmadığı benzer biçimde bir mevzuda İsrail Müdafa Bakanlığı’nın bir dairesinin söz sahibi olmasını sorguladı ve kuralların “aile bütünlüğü” açısından da negatif tesirleri olabileceğini söylemiş oldu.

Yeni düzenlemeler çifte vatandaşlık statüsündeki birçok Amerikalıyı etkilemesi bakımından İsrail ile ABD arasındaki vize muafiyeti görüşmelerini karmaşıklaştırıyor.

‘Filistin yaşamının tüm boyutlarını negatif etkileyecek’

Yeni kurallar işgal altındaki topraklarla beraber İsrail’i ya da Yahudi yerleşimlerini ziyaret edenleri kapsamıyor. Buralara giriş direkt İsrail göçmen dairesi yetkililerinin sorumluluğu kapsamında.

İsrail Müdafa Bakanlığı’nın Filistin İşleri Dairesi, yetkisini, 1993’de imzalanan Oslo Anlaşması’na dayandırıyor. Bu anlaşmayla Batı Şeria ve Gazze bölgesinde yaşayan Filistinlilerin eşleri ve çocuklarına oturum ve gezi izinlerinin İsrail’in onayına bağlandığını söylüyor.

Ne var ki, yeni kurallarla ilgili olarak, İsrail Yüksek Mahkemesi’ne HaMoked adlı sivil cemiyet kuruluşu adına itiraz dilekçesi veren İsrailli hukukçu Leora Bechor, Filistin nüfus ve vatandaşlık işlerinin sorumluluğu ve kayıtların tutulması bakımından, Oslo Anlaşması hükümlerinin ihlal edildiğini kaydediyor.

“Hangi yabancılara Filistin kimliği verileceğine Oslo Anlaşması hükümleri gereğince Filistin Yönetimi’nin karar vermesi gerekirken, İsrail yeni politikasıyla bu hakkı gaspediyor ve koşulları öyleki erişilmez yapıyor ki hiçbir yabancı eşin bu koşulları yerine getirmesi mümkün değil” diyor.

Değişiklik taleplerinin çoğunun “tamamen gözardı” edilidğini söyleyen Bechor katı uygulamaların Filistin toplumsal yaşamının tüm boyutlarını etkileyeceğini söylüyor.

Yeni kurallar Pazar günü gösterildi. 20 Ekim tarihinde yürürlüğe girecek ve iki yıl süreyle tecrübe etme mahiyetinde yürürlükte duracak.

İsrail yetkilileri kurallarda yeni değişikliklerin mümkün bulunduğunu, Filistin Yönetimi, başka ülkelerin diplomatları ve öteki ilgililerle müzakerelerin sürdüğünü söylüyorlar.

Yoruma kapalı.