Irak’ta Mukteda es-Sadr protestolara son verilmesini istedi, Bağdat’ta sokağa çıkma yasağı kaldırıldı

Mukteda es-Sadr

Kaynak, Reuters

Irak ordusu, Şii din adamı Mukteda es-Sadr’ın destekçilerine, protesto gösterilerine son vermeleri çağrısı yapması sonrası başkent Bağdat’ta sokağa çıkma yasağını kaldırdı.

Mukteda es-Sadr destekçilerinden, hükümet binalarının ve yabancı elçiliklerin bulunmuş olduğu Yeşil Bölge’den çekilmelerini istedi.

Çağrıya uyan es-Sadr’ın destekçileri Yeşil Bölge’den ayrılmaya başladı.

Bunun arkasından İran, Irak ile sınırını tekrardan açtı. İran’ın emniyetten görevli bakan yardımcısı Mecid Mirahmadi, İranlı Tasnim Haber Ajansı’na verdiği demeçte: “Beklendiği şeklinde, Irak’ta güvenlik ve sulh tekrardan sağlandı. Irak’tan gelen haberler, durumun hızla normale döndüğünü gösteriyor ve bu, Irak hükümetinin hava ve kara sınırlarını tekrardan açmasını sağlamış oldu.” ifadelerini kullandı.

Irak halkından özür dileyen es-Sadr ise protestoların devam etmemesi icap ettiğini zira barışçıl karakterini yitirdiğini söylemişti.

“Iraklı kanı dökmek artık yasaklanmıştır. Oturma eyleminin dahi son bulmasını isterim” diyen es-Sadr, sözlerini şu şekilde sürdürdü:

“Barışçıl gösterileri dahi istemiyorum…İnsanlar bu dehşet için neyi yanlış yapmış oldu? Evlerinde güvendeydiler ve siz yolsuzluktan kurtulmak için insanların öldürülmesi kabul edilemez.”

Es-Sadr ek olarak Şii milis gücü Haşdi Şabi’nin bazı liderlerinin de güvenlik güçleriyle çatılşmalara karışmış olabileceğini söylemiş oldu.

Dün siyasetten tamamen çekildiğini açıklayan es-Sadr’ı destekleyen Şii milisler ile güvenlik güçleri içinde çıkan çatışmalarda en 23 şahıs öldü, yüzlerce şahıs yaralandı.

Es-Sadr’ın destekçileri Başkanlık Sarayı’nı bastı, çatışmalar Meclis çevresinde de sürdü.

Bağdat’ın yanı sıra Basra, Necef, Nasıriye ve Hille şehirlerinde de çatışmalar çıkmış olduğu bildiriliyor.

Yeşil Bölge’de bazı yabancılar da sokak çatışmalarının ortasında kaldı. Hollanda Büyükelçiliği çalışanları Almanya’nın diplomatik temsilciliğine taşındı.

Es-Sadr’ın destekçileri Temmuz ayından bu yana bir süredir Meclis’in feshi için oturma eylemi yapıyordu.

Irak polisi, es-Sadr’ın destekçilerine “Iraklılarının kanının dökülmemesi için derhal Yeşil Bölge’den çekilme” çağrısı yapmıştı.

Güvenlik yetkilileri, es-Sadr’a sadık milis gücü Sulh Tugayları ile Irak ordusu üyeleri içinde da çatışma çıktığını açıklamıştı.

Toplumsal medyada paylaşılan videolarda, bazı savaşçıların roket güdümlü el bombaları dahil ağır silahlar kullandıkları görülüyor.

Irak sadr çatışma

Kaynak, Getty Images

Dışişleri Bakanlığı’ndan gezi uyarısı

Öte taraftan, Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Irak’a yönelik gezi uyarısında bulunmuş oldu. Bakanlıktan meydana getirilen açıklamada “Bağdat’ta güvenlik durumunun bozulmaya başlaması göz önünde bulundurularak, yurttaşlarımızın mecburi hâller haricinde anılan şehre gezi etmekten kaçınmaları tavsiye olunmaktadır” ifadeleri yer aldı.

Dışişleri Bakanlığı, halihazırda Irak’ta bulunan Türk vatandaşları için ise “kitlesel gösterilerin gerçekleştirildiği mahallerden uzak durmaları” tavsiyesinde bulunmuş oldu.

İran da çatışmalar sebebiyle Irak ile sınırlarını kapatmış ve Kuveyt vatandaşlarını ülkeyi derhal terk etmeye çağırmıştı.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in sözcüsü, olaylardan kaygı duyduğunu ve “durumu yatıştırmak için acil adımlar atılması” çağrısında bulunmuş oldu.

İslam İşbirliği Teşkilatı ve Beyaz Saray’dan da sükunet çağrıları yapılmış oldu.

ırak

Kaynak, Getty Images

Daha ilkin de onlarca kere siyasetten çekileceğini açıklayan ve kararından dönen es-Sadr, son açıklamasında “Son çekilme” ifadesini kullanmıştı.

Es-Sadr, destekçilerine “Bundan sonrasında Sadrist harekete ilişik sloganların ve bayrakların kullanılması yasaklanmıştır. Es-Sadr destekçileri bundan sonrasında medya ve toplumsal medyada da etken olmayacaktır” uyarısında bulunmuştu.

Sadece son 20 senedir Irak politikasının en etkili isimlerinden olan es-Sadr’ın bugüne dek ortalama 10 kere çekilme etmiş ve arkasından siyasete geri dönmüş olması, bazı uzmanlar tarafınca “Bir süre sonrasında geri gelecektir” yorumlarına yol açmıştı.

Irak’ta 2019’dan bu yana gerilim azalmadı

2019’da yaşam pahalılığı, temel ihtiyaçlara erişim zorluğu ve yolsuzluklara son verilmemesi nedeni öne sürülerek fazlaca geniş çaplı kitlesel gösteriler başlamış; başbakan çekilme etmişti. Arkasından kurulan hükümetler, meydana getirilen seçimler de ülkede istikrarı sağlamaya destek olmadı.

Irak’ta son olarak geçen yıl Ekim ayında meydana getirilen ve katılma oranının fazlaca düşük kalmış olduğu seçimde es-Sadr’ın desteklediği “Anavatanı Koruma” bloğu parlamentoda çoğunluğu kazansa da tek başına hükümeti kuracak iskemle sayısına ulaşamadı. Meclisteki bloklar uzlaşamayınca yeni hükümet bir türlü kurulamadı. 

Haziran ayında es-Sadr, “geniş katılımlı hükümet” müzakereleri sonuçsuz kaldığında, Meclis’te desteklediği blok için “çekilme” çağrısı yapmış oldu. Bu çağrıya uyan milletvekilleri çekilme ettiğinde ise parlamento çoğunluğu es-Sadr’ın en büyük rakibi olan İşbirliği Çerçevesi Bloğu’na geçti.

Bu blok, İran destekli milis güçlerinin de bir dönem komutanlığını yapmış olan Hadi el Amiri’nin lideri olduğu Fetih İttifakı, gene İran’a yakınlığıyla malum eski başbakanlardan Nuri el-Maliki’nin Kanun Devleti İttifakı’nı da barındıran Şii siyasal partilerin öncülüğünde kurulmuştu.

Es-Sadr da Şii kimliğini öne çıkarmakla beraber daha milliyetçi ve İran ve ABD başta olmak suretiyle yabancı ülkelerin etkisine karşı bir siyaset izliyor.

ABD’nin 2003’te başlamış olan Irak işgalinde o dönem ABD ordularına karşı savaşan silahlı güçlerin de başlangıcında olan es-Sadr’ın babası ve kayınpederi de işgalle beraber devrilen Saddam Hüseyin devrinde idam edilmişti.

Es-Sadr’ın milletvekilleri çekilme ettiğinde parlamentoda çoğunluk durumuna gelen İşbirliği Çerçevesi bloğu milletvekilleri, Temmuz ayında yeni bir başbakan seçmeye çalışınca es-Sadr’ın destekçileri parlamentonun dağılması ve tekrardan seçimlere gidilmesi için oturma eylemine başlamıştı. 

Es-Sadr, bugün siyasetten “son kez çekileceğini” duyurduğu açıklamasında siyasal rakiplerini “kendisinin düzeltim çağrılarını dinlememekle” suçladı.

Irak Yüksek Federal Mahkemesi bugün Meclis’in feshedilip edilmeyeceğiyle ilgili kararını vermek için toplanacak.

Yoruma kapalı.